ⓘ Stelt tehnologija

                                     

ⓘ Stelt tehnologija

Stelt tehnologija, takode poznata kao nisko uočljiva tehnologija, potdisciplina je vojne taktike i elektronskih protivmera, koja obuhvata opseg metoda koje se koriste da se osoblje, vazduhoplovi, brodovi, podmornice, rakete, sateliti i terenska vozila učine manje vidljivim za radarske, infracrvene, sonarne i druge metode detekcije. Ona odgovara vojnoj kamuflaži za ove delove elektromagnetnog spektra.

Razvoj modernih stelt tehnologija u Sjedinjenim Državama počeo je 1958. godine, gde su raniji pokušaji da se spreči radarsko praćenje njihovih špijunskih aviona U-2 tokom Hladnog rata od strane Sovjetskog Saveza bili neuspešni. Dizajneri su se okrenuli razvoju specifičnih oblika za avione koji imaju tendenciju da smanje detekciju preusmeravanjem talasa elektromagnetnog zračenja sa radara. Materijal koji apsorbuje radijaciju je takode testiran i napravljen da smanji ili blokira radarske signale koji se odbijaju od površina aviona. Takve promene oblika i sastava površine sačinjavaju stelt tehnologiju kakva se trenutno koristi na Nortrop Gruman B-2 Spirit "stelt bombarderu”.

Koncept stelta je da deluje ili sakrije opremu i osoblje bez davanja indikacije neprijateljskim snagama o njihovom prisustvu. Ovaj koncept je prvobitno istražen kroz kamuflažu kako bi se izgled objekta stapao sa vizuelnom pozadinom. Kako su se povećale sposobnosti detekcione i presretačke tehnologije, tako je dolazilo i do promena u dizajnu opreme i operacijama vojnog osoblja. Neke vojne uniforme su tretirane hemikalijama da bi se smanjio njihov infracrveni potpis. Moderno steltno vozilo je dizajnirano tako da ima željeni spektralni potpis. Stepen prikrivenosti koji je utelovljen u datom dizajnu bira se prema projektovanim pretnjama detekcije.

                                     

1. Istorija

Kamufliranje radi pospešivanja ili izbegavanja predacije prethodi čovečanstvu, i lovci su koristili vegetaciju za prikrivanje koliko god dugo ljudi love. Nemoguće je utvrditi najraniju primenu kamuflaže u ratovanju. Metode vizuelnog prikrivanja u ratu dokumentovao je Sun Cu u svojoj knjizi Umeće ratovanja u 5. veku pne, i Frontin u svom radu Strategemata u 1. veku pne.

U Engleskoj su neregularne jedinice čuvara divljači u 17. veku bile prve koje su usvojile žućkastosmede boje uobičajene u irskim jedinicama iz 16. veka kao oblik kamuflaže, sledeći primere sa kontinenta.

Tokom Prvog svetskog rata, Nemci su eksperimentisali sa upotrebom Celona celuloznog acetata, providnog pokrovnog materijala, u pokušaju da smanje vidljivost vojnih aviona. Pojedini borbeni avioni tipa Foker E. III Ajndeker, dvosednog posmatračkog biplana Albatros C.i prototipa teškog bombardera Linke-Hofman R.I bili su prekriveni su celonom. Medutim, sunčeva svetlost koja je davala odsjaj od materijala učinila je avion još vidljivijim. Takode je otkriveno da celon biva brzo degradiran kako usled sunčeve svetlosti, tako i od promene temperature tokom leta, i stoga je napušten rad na razvoju transparentnih aviona.

Godine 1916, Britanci su modifikovali mali vazdušni brod klase SS radi noćnog izvidanja preko nemačkih linija na Zapadnom frontu. Opremljena motorom sa prigušivačem i crnom gasnom vrećom, letelica je bila nevidljiva i nečujna s tla, ali nekoliko noćnih letova preko teritorije pod Nemačkom proizvelo je malo korisnih informacija i ideja je odbačena.

Kraljevska kanadska mornarica je isprobavala difuzno svetlosnu kamuflažu kao brodski oblik prikrivanja od 1941. do 1943. godine. Ovaj koncept su Amerikanci i Britanci primenili na avione: 1945. godine je Graman TBF avendžer sa Jehudi svetlima dosegao do 3.000 yd 2.700 m od broda pre nego što je bio uočen. Ovu sposobnost je radar učinio zastarelom.

Podmorinica U-480 je verovatno bila prva stelt podmornica. Ona je imala gumeni sloj od anehoičnih pločica, čiji je jedan sloj sadržavao kružne džepove vazduha za poražavanje ASDIC sonara. Boje koje upijaju radar i materijale od gume i poluvodičkih kompozita kodna imena: Sumpf, Schornsteinfeger su koristile krigsmarinske podmornice u Drugom svetskom ratu. Testovi su pokazali da su efiktivne u smanjenju radarskih potpisa na kratkim centimetarskim i dugim 1.5 metara talasnim dužinama.

Godine 1956. je CIA započela pokušaje da smanji površinu radarskog preseka engl. radar cross-section - RCS špijunskog aviona U-2. Razvijena su tri sistema, Trapez, nizovi žica i feritnih perlica oko platforme vazduhoplova, pokrovni materijal sa PCB sklopovima ugradenim u njemu i boja koja upija radar. Oni su primenjeni na terenu na takozvanim prljavim pticama, ali rezultati su bili razočaravajući, povećanja težine i otpora vazduha nisu bili vredni smanjenja stope detekcije. Uspešnije je bilo nanošenje kamuflaže na prvobitno gole metalne letelice; duboko plava boja je najefikasnija. Težina ovog pokrova koštala je 250 stopa maksimalne altitude, ali je avion bio teže uočljiv za presretače.

Godine 1958, američka Centralna obaveštajna agencija zatražila je sredstva za izvidački avion kaji bi zamenio postojeće špijunske avione U-2, i kompanija Lokid osigurala ugovorna prava na njegovu proizvodnju. "Keli” Džonson i njegov tim iz Lokidovog Skunk Vorksa dobili su zadatak da proizvedu A-12 ili OXCART, koji bi operisao na velikoj nadmorskoj visini od 70.000 do 80.000 stopa i sa brzinom od 3.2 maha da bi izbegao radarsku detekciju. U okviru ranih prototipova, nazvanih od A-1 do A-11, razvijeni su razni oblici aviona dizajnirani da smanje radarsku detekciju. A-12 je imao brojne steltne karakteristike, uključujući posebno gorivo za smanjenje potpisa izduvnih gasova, nagnute vertikalne stabilizatore, upotrebu kompozitnih materijala na ključnim lokacijama i sveukupnu završnu obradu u radar-apsorbujućoj boji.

Godine 1960, USAF je smanjio radarski presek bespilotne letelice Rajan K-2C Fajerbi. To je postignuto kroz posebno dizajnirane ekrane preko dovoda vazduha, materijala koji apsorbuje zračenje na trupu i boje koje apsorbuje radar.

Tokom 1970-ih, američko Ministarstvo odbrane pokrenulo je projekat Lokid Hev Blu, sa ciljem razvoja stelt borbenog aviona. Došlo je do oštrog nadmetanja u ponudama izmedu Lokida i Nortropa da se osigura ugovor od više milijardi dolara. Lokid je u svoju ponudu uneo tekst koji je napisao sovjetsko-ruski fizičar Pjotr Ufimcev iz 1962. godine, pod nazivom Metoda ivičnih talasa u fizičkoj teoriji difrakcije, Sovjetski radio, Moskva, 1962. Godine 1971. je ova knjiga prevedena na engleski jezik sa istim naslovom od strane Američkog ratnog vazduhoplovstva, Odeljenja za stranu tehnologiju. Ta teorija je odigrala kritičnu ulogu u dizajniranju američkih stelt vazduhoplova F-117 i B-2. Jednačine navedene u tom radu kvantifikovale su kako će oblik aviona uticati na njegovu radarsku detektabilnost, nazvanu površinom radarskog preseka RCS Ovo je Lokid primenio u kompjuterskoj simulaciji kako bi dizajnirao novi oblik koji su nazvali "Beznadežni dijamant”, igra reči na naziv Dijamant nade, čime su osigurali ugovorna prava na proizvodnju F-117 najthoka počevši od 1975. Godine 1977 Lokid je proizveo dva modela sa 60% veličine na osnovu ugovora Hev Blu. Program Hev Blu je bio demonstracija stelt tehnologije koja je trajala od 1976. do 1979. Takode je Nortrop Grumanov Tacit Blu igrao ulogu u razvoju kompozitnog materijala i krivolinijskih površina, niske uočljivosti, električne komande leta i drugih inovacija stelt tehnologije. Uspeh projekta Hev Blu je doveo do toga da su Vazduhoplovne snage formirale program Seniorski trend koji je razvio F-117.

                                     

2. Spoljašnje veze

  • Stealth technology
  • Stealth in strike warfare
  • A Stealth Satellite Sourcebook
  • Stealth design used for military aircraft?
  • The Paradigm Shift in Air Superiority Stealth
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →